شکست در پیادهسازی CRM | دلایل و راهکارهای جلوگیری از آن
مقدمه
شکست در پیادهسازی CRM یکی از مشکلات رایج در بسیاری از سازمان هاست. حتی اگر نرم افزار CRM به درستی انتخاب شده باشد.
CRM فوقالعاده است، اما معجزه نمیکند. برای بهرهبردن از مزایای CRM باید آنرا به درستی پیادهسازی کنیم. خوشبختانه برای این کار متدلوژی های معتبری از جمله متدلوژی Sure Step که توسط شرکت مایکروسافت توسعه داده شده است، وجود دارد. اما متأسفانه اغلب شرکت ها به دلیل بی توجهی به فرایند های اصولی، با شکست در پیادهسازی CRM مواجه میشوند.
چرا سازمان ها دچار شکست در پیادهسازی CRM می شوند؟
استفاده از CRM اهمیت فراوانی دارد زیرا زمانی که اکثر افراد در مورد «شکست در پیادهسازی CRM» صحبت میکنند، منظورشان این است که از آن استفاده نکردهاند و فقط نرم افزار آنرا نصب کرده و هیچ بهره ای از آن نبردهاند. حقیقت این است که پیاده سازی CRM فقط نصب نرم افزار نیست.
قبل از نصب نرم افزار CRM باید فرآیندهای سازمانی مدل سازی شده و نیازمندیهایی که برای رسیدن به اهداف از پیش تعیین شده وجود دارد نیز مورد تحلیل قرار گیرد. بر اساس این نیازمندیها سیستم CRM طراحی شده و روی نرم افزار پیاده سازی می شود.
بهرهبرداری از سیستم CRM پس از استقرار آن نیاز به فرهنگ سازی دارد. اینکه سیستم CRM تا چه حد برای شما کار میکند و اینکه تا چه حد با کسب و کار شما همخوانی دارد، ارتباط مستقیمی به فرهنگ سازمانی شرکت شما دارد. فرهنگسازی و آموزش نقش اساسی در موفقیت دارند. مقاومت کارمندان در برابر تغییر و استفاده نکردن از سیستم جدید، از دلایل اصلی شکست در پیادهسازی CRM محسوب مشود.
یک سیستم CRM موفق به معنای تغییر در سازمان است و تغییر نیز بالطبع مقاومت را در پیش دارد. در برخی سازمانها این مقاومت نسبتا کم است. در برخی دیگر اینکه کارمندانتان را مجبور به استفاده از CRM کنید شبیه به این است که بخواهید دندان آنها را بکشید.
در اغلب اوقات ریشهشکست در پیادهسازی CRM، سوءتفاهم بنیادین در مورد CRM و چگونگی عملکرد آن است. در ادامه به معرفی برخی از سوءتفاهمها که نهایتا منجر به شکست خواهند شد اشارهای خواهیم داشت.
سوء تفاهم های رایج که منجر به شکست در پیادهسازی CRM می شوند.
CRM فقط یک نرمافزار نیست
بله، سیستم CRM بر پایه یک نرمافزار استوار شده است، اما چیزی فراتر از یک نرمافزار است. در جامعترین شکلش، CRM یک راهکار کاملا استراتژیک برای کسب و کار است که مشتریان را در مرکز فعالیتهای شما قرار میدهد. که راعایت نکردن آن میتواند باعث بروز مشکلات جدی و شکست در پیادهسازی CRM شود.
برای بهرهبردن از تمام مزیتهای CRM لازم است نگاهی دوباره به فرآیندهایی بیاندازید که ارتباط مستقیمی با مشتریان دارند. این کار آسانی نیست و اغلب نمیتوان به سرعت آن را انجام داد. شرکتهای هوشمند با استفاده از CRM به سرعت این فرآیندها را شناخته و سریعا آن را بهینه سازی می کنند. شرکتهای نه چندان هوشمند نیز نمیتوانند آنها را تشخیص داده و بالطبع خود را به سختی میاندازند.
CRM فقط یک Excel بهتر نیست
این مورد شکل دیگری از مورد 1 است، اما آنقدر دارای اهمیت است که میتوان به طور جداگانه به آن پرداخت. درست است که CRM در ابتدا کار خود را به عنوان محلی برای ذخیره اسامی، آدرسها و دیگر اطلاعات فروش مشتریان شروع کرد، اما شرکتهای هوشمند سریعا میفهمند که CRM چیزی بسیار فراتر از این موارد است.
نگاه کردن به عنوان یک دفترچه اطلاعات مشتریان اشتباهی رایج است. چنین نگرشی باعث می شود سازمان از امکانات واقعی آن استفاده نکند و در نهایت با شکست در پیادهسازی CRM رو به رو شود.
CRM یک دید 360 درجه از مشتریان و تعاملات مشتریان با شرکتتان ارائه خواهد داد. با استفاده هوشمندانه از قابلیتهای CRM، شما میتوانید میزان سود را افزایش داده، نتیجه کار را بهبود بخشیده و وفاداری مشتریان را شکل دهید. مواردی که ذکر شد چیزی بسیار فراتر از به خاطر آوردن نام و روز تولد مشتریان است.
CRM منحصرا مخصوص واحد فروش است
در واقع یک سیستم CRM که به طور کامل از آن بهرهبرداری میشود فراتر از واحد فروش عمل کرده و برای بازاریابی، مدیریت، خدمات و هر بخشی از سازمان که با مشتریان سر و کار دارد قابل استفاده خواهد بود. امروزه مفهوم مشتری گسترده تر شده است.
قبلا مشتری به کسی گفته می شد که برای خدمت یا محصولی به شما پول می داد. اما امروزه مشتری به کسی گفته می شود که با شما تبادل ارزش می کند. با این تعریف، حتی کارکنان شما و یا تامین کنندگان شما هم مشتری بحساب می آیند.
یکی از دلایل رایج شکست در پیادهسازی CRM این است که سازمان ها تنها آن را به واحد فروش محدود می کنند و از قابلیت های گسترده آن در سایر بخش ها بهره نمی برند. برای همین سیستم های CRM امروزی مثل مایکروسافت به گونه ای طراحی شده اند که تمامی فرآیندهای کسب و کار شما را اعم از درون یا برون سازمانی کنترل کند. بنابراین امروزه سیستم CRM دیگر منحصر به مشتریان و واحد فروش شما نیست و مفهوم گسترده تری در قالب XRM (Extended Relationship Management) برای آن تعریف شده است.
CRM یک فعالیت همکاری مشترک نیست
در حقیقت یک سیستم CRM موفق، تلاشی مشترک و همراه با همکاری همه پرسنل است. هر چه افراد و بخشهای بیشتری از آن استفاده کنند، شرکت نیز به نتیجه بهتری دست خواهد یافت. این را توجه داشته باشید که با پیاده سازی سیستم CRM ساختار شرکت شما رفته رفته از حالت بخشی به فرآیندی تغییر می کند.
بدلیل اینکه تمامی پرسنل شما درگیر فرآیندهای مختلف هستند، به طبع درگیر CRM نیز خواهند شد. بنابراین تشریک مساعی و همکاری بین پرسنل از عوامل تاثیرگذار در موفقیت پیاده سازی CRM می باشد. توجه نکردن به این همکاری ها می تواند به شکست در پیادهسازی CRM منجر شود.
ابزارهای تحلیلی CRM آنقدرها هم مهم نیستند
در حقیقت نرم افزارهای CRM کمی مثل Microsoft CRM وجود دارد که ابزارهای تحلیل و گزارش گیری قدرتمند دارند. ابزارهای تحلیلی که در داخل CRM تعبیه شدهاند جزو مهمترین و قدرتمندترین ویژگیها و امکانات CRM میباشند.
آنها به شما این امکان را میدهند که آن دسته از عملیاتی که با مشتریان سرو کار دارند را مدیریت کرده، کمپینهای فروش و بازاریابی خود را به شکلی موثرتر برنامهریزی کرده و نهایتا سود خود را افزایش دهید.
ابزارهای تحلیلی CRM اگر به شکلی درست استفاده شوند، میتوانند آینده فعالیتهای فروش و بازاریابی شما را مشخص کنند. این امکانات نیاز به یک دوره آموزشی دارند، اما نتیجه کار شگفت انگیز خواهد بود. نادیده گرفتن این ابزار ها یکی از عواملی است که میتواند زمینه ساز شکست در پیادهسازی CRM شود.
CRM نمیتواند کسبوکار مرا تغییر دهد
حقیقت این است که CRM و ماهیت فرآیند محور آن میتواند به طور جدی کسب وکار شما را تغییر ماهیت دهد؛ البته اگر این اجازه را به آن بدهید.
CRM یک گلوله نقرهای است
(در داستانها آمده است که گلوله نقرهای تنها وسیلهای است که میتواند موجودات پلید را از میان بردارد.)
CRM میتواند یک ابزار قدرتمند باشد، اما صرفا اینکه نرم افزار CRM را نصب کنیم نمیتوانیم انتظار خاصی از آن داشته باشیم. برای بهرهبرداری از سیستم CRM باید از آن استفاده کرده و آن را بطور مستمر بهینه سازی کنید. هرچه بیشتر استفاده کنید، کسب و کار شما نیز بیشتر تغییر میکند.
دانستن این موضوع مهم است که CRM در آغاز نیاز به یک قهرمان دارد، کسی که افراد سازمان را وادار به استفاده حقیقی از سیستم کرده و به شکلی از آن بهره برداری کنند که به بهترین نتیجه دست پیدا کنند.
حال اگر سیستم CRM را به شکلی پیاده سازی کنید که بهترین همخوانی را با نیازهای سازمانی شما داشته باشد، کارتان بسیار راحت تر خواهد شد. انواع بسیار مختلفی از سیستمهای CRM وجود دارد که برای شرکتهایی با انواع و اندازه کاملا متفاوت طراحی شده است.
مهم است که در انتخاب یک سیستم، امکانات و شکل استفاده از آنها را مقایسه کرده و چیزی را برگزینید که دقیقا مناسب نیاز شما باشد. در غیر این صورت، نبود تناسب بین نیاز های واقعی سازمان و نرم افزار انتخاب شده زمینه ساز شکست در پیادهسازی CRM میشود.
اما نکته اخر
تجربه نشان داده است 6 تا 12 ماه پس از پیاده سازی سیستم CRM نیازهای شما توسعه پیدا کرده و نیازمندیهای جدیدی را برای سیستم خود تعریف می کنید. اگر این تغییرات به درستی مدیریت نشوند، احتمال شکست در پیادهسازی CRM افزایش پیدا میکند. بنابراین دقت داشته باشید که از نرم افزارهای داینامیک و قابل توسعه توسط خودتان، برای پیاده سازی سیستم CRM استفاده کنید.
استفاده از نرم افزارهای استاتیک که باید برای سفارشی سازی آن به تامین کننده آن مراجعه کنید، کسب و کار شما را در میان مدت بطور جدی دچار چالش خواهد کرد. بنابراین برای انتخاب نرم افزار CRM فقط به نیازهای امروز خود توجه نکنید بلکه به نیازهای آتی خود که هنوز آنها را نمی دانید نیز فکر کنید.
جمع بندی
شناخت دلایل شکست در پیادهسازی CRM و رفع آنها کلید اصلی موفقیت است. با انتخاب نرم افزار مناسب، فرهنگ سازی در سازمان، آموزش کارکنان و توجه به ابزار های تحلیلی می توان از این شکست ها جلوگیری کرد و به مزایای واقعی CRM دست یافت.
نویسنده



